Ojcostwo dziecka małżeńskiego

Pochodzenie dziecka jest okolicznością, którą ustala się w związku z narodzinami dziecka. Ma ona znaczenie nie tylko w kontekście szeroko rozumianych relacji międzyludzkich, ale wywołuje bardzo poważne skutki na gruncie przepisów prawa.

W ramach zagadnienia pochodzenia dziecka można wyróżnić trzy problemy, a mianowicie:

  • kwestię ustalenia macierzyństwa,
  • kwestię ustalenie ojcostwa dziecka małżeńskiego oraz
  • kwestię ustalenia ojcostwa dziecka pozamałżeńskiego.

Instytucja ustalenia macierzyństwa do niedawna pozostawała poza zakresem zainteresowania ustawodawcy polskiego. Od wieków obowiązywała zasada mater semper certa est. Wraz z rozwojem medycyny (m. in. macierzyństwo zastępcze) zasada ta ulega stopniowej dezaktualizacji, co zmusza ustawodawcę do zmian.

Zagadnienie ustalenia ojcostwa dziecka małżeńskiego oraz dziecka pozamałżeńskiego jest natomiast znane ustawodawcy od dawna.

W dzisiejszym wpisie zajmę się zagadnieniem ustalenia ojcostwa dziecka małżeńskiego, by w kolejnych omówić pozostałe.

Zatem zaczynajmy!;)

Na samym początku należy podkreślić, że ustawodawca posługuje się domniemaniem pochodzenia dziecka od męża matki, co oznacza, że dziecko urodzone w czasie trwania małżeństwa uznawane jest za dziecko pochodzące od męża matki.

WAŻNE! 

Powyższe domniemanie obejmuje także okres 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa. Jeżeli jednak kobieta w ciągu 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa wstąpiła w nowy związek małżeński, domniemanie dotyczy drugiego męża. Domniemania nie stosuje się, jeżeli dziecko urodziło się w terminie 300 dni od dnia orzeczenia separacji.

Domniemane powyższe jest domniemaniem wzruszalnym, czyli obalalnym, a zatem istnieje możliwość wystąpienia z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa.

Kto może wystąpić z takim powództwem?

Kodeks wskazuje cztery podmioty uprawnione do wniesienia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa, czyli legitymowane czynnie, i są to:

  • mąż matki,
  • matka dziecka,
  • dziecko oraz
  • prokurator.

Legitymowanymi biernie są wszyscy wyżej wskazani, z wyjątkiem prokuratora. Pozew wnosi się przeciwko wszystkim z wyjątkiem powoda, np. gdy powodem jest matka dziecka, pozwani to mąż matki oraz dziecko.


Terminy na wniesienie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa kształtują się odmiennie w zależności od tego kto wnosi pozew:

  • MĄŻ MATKI

Mąż matki może wnieść pozew w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka.

Jeżeli w tym okresie został ubezwłasnowolniony, pozew może wnieść jego przedstawiciel. Ma na to 6 miesięcy od dnia ustanowienia, chyba że nie wiedział o urodzeniu dziecka. Jeżeli nie wiedział, okres 6 miesięcy płynie od dnia powzięcia przez niego wiadomości o urodzeniu.

Dodatkowej ochronie podlega uprawnienie męża, ponieważ może on wnieść pozew w ciągu 6 miesięcy od dnia uchylenia ubezwłasnowolnienia.

  • MATKA DZIECKA

Matka dziecka może wnieść pozew w okresie 6 miesięcy od dnia urodzenia dziecka.

  • DZIECKO

Dziecko zaś może wnieść pozew w okresie 3 lat od dnia osiągnięcia pełnoletności. 


Przesłanką zaprzeczenia ojcostwa jest wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka. W tym celu korzysta się z ekspertyz medycznych.

 

Prawomocny wyrok, który obala domniemanie pochodzenia od męża matki ma charakter deklaratoryjny, czyli stwierdza brak relacji ojciec-dziecko pomiędzy mężem matki a dzieckiem. W związku z tym wyrok skutkuje ex tunc (od początku) ustaniem:

  • władzy rodzicielskiej,
  • prawa do dziedziczenia i
  • obowiązku alimentacyjnego męża. 

 

 

 

 

 

 

Literatura:
T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2016

 

 

 

Dodaj komentarz