Testament własnoręczny

Dzisiaj wpis o testamencie własnoręcznym, zwanym inaczej holograficznym, jednym z trzech testamentów zwykłych (obok allograficznego i notarialnego). Stanowi najprostszą formę rozrządzenia swoim majątkiem na wypadek śmierci.

Na wstępie należy wyjaśnić czym w ogóle jest testament.

Testament to szczególna czynność prawna, przejawiająca następujące cechy:

  • dokonywana jest na wypadek śmierci (czynność prawna mortis causa), co w praktyce oznacza, iż skutki wywołuje od chwili śmierci testatora,
  • ma charakter osobisty, czyli nie można dokonać jej przez przedstawiciela,
  • jest odwołalna (testator może w każdej chwili odwołać pojedyncze zapisy jak i cały testament, ponieważ  nie wywołuje on żadnych skutków za jego życia),
  • sformalizowana,
  • jednostronna.

Kto może sporządzić testament?

Osoba posiadająca zdolność testowania, czyli osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Owa zdolność musi istnieć w chwili sporządzania testamentu.

Osobie, która sporządza testament musi towarzyszyć tzw. wola testowania.

TESTAMENT MOŻE ZAWIERAĆ ROZPORZĄDZENIE TYLKO JEDNEGO SPADKODAWCY!


TESTAMENT HOLOGRAFICZNY

Testament holograficzny, by wywoływał skutki, musi spełniać trzy podstawowe warunki:

  • musi być sporządzony w całości pismem ręcznym,
  • podpisany (pod rozrządzeniem, co najmniej nazwiskiem),
  • i opatrzony datą, w której go sporządzono.

W RAZIE NIESPORZĄDZENIA TESTAMENTU PISMEM ODRĘCZNYM LUB NIEZŁOŻENIA PODPISU TESTAMENT JEST NIEWAŻNY!

BRAK DATY NIE POWODUJE NIEWAŻNOŚCI TESTAMENTU, JEŻELI  NIE WYWOŁUJE WĄTPLIWOŚCI:

  • CO DO ZDOLNOŚCI SPADKODAWCY DO NAPISANIU TESTAMENTU,
  • CO DO JEGO TREŚCI,
  • CO DO WZAJEMNYCH RELACJI KILKU TESTAMENTÓW.

Co powinien zawierać testament holograficzny?

Należy w nim powołać spadkobiercę lub spadkobierców do części lub do całości spadku, w taki sposób, by było możliwe jej/ ich zindywidualizowanie. Powołanie spadkobiercy lub spadkobierców nie może nastąpić pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Jeżeli spadkodawca nie wskazuje w testamencie w jakich częściach dziedziczą, ich udziały w spadku są równe.

Testament można sformułować jedynie poprzez wskazanie osoby, która ma być wyłączona od dziedziczenia, pomimo iż jest uprawniona na mocy ustawy. Jest to tzw. testament negatywny.

TESTAMENT NEGATYWNY to nie to samo co  WYDZIEDZICZENIE!

Co może zawierać testament holograficzny?

Można w nim zawrzeć zapis zwykły lub dalszy zapis zwykły.

Zapis zwykły polega na przekazaniu na mocy testamentu pewnej części majątku, przy czym osoba, której go przekazano nie staje się spadkobiercą. Nabycie przedmiotu zapisu nie jest dziedziczeniem. Zgodnie z art. 968 KC spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły) oraz może obciążyć zapisem zwykłym także zapisobiercę (dalszy zapis). Zapisobierca nie nabywa przedmiotu bezpośrednio na podstawie rozrządzenia. Może dopiero domagać się jego wykonania przez osobę obciążoną zapisem.

Wygląda to zatem następująco:

SPORZĄDZENIE TESTAMENTU→ŚMIERĆ TESTATORA (OTWARCIE SPADKU)→PRZEJŚCIE PRZEDMIOTU TESTAMENTU NA SPADKOBIERCĘ→MOŻLIWOŚĆ DOCHODZENIA WYKONANIA ZAPISU ZWYKŁEGO PRZEZ ZAPISOBIERCĘ

Zapis może być ujęty pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Odpowiednio stosuje się przepisy o powołaniu spadkodawcy.

Przepisy o zapisobiercy stosuje się odpowiednio to dalszego zapisobiercy.

Może polegać na ustanowieniu zapisu windykacyjnego.

Zapis windykacyjny wywołuje zupełnie inne skutki niż zapis zwykły, a mianowicie zapisobierca nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Ponadto zapis windykacyjny może znaleźć się tylko w testamencie notarialnym. Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być:

rzecz oznaczona co do tożsamości,

– zbywalne prawo majątkowe,

– przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne,

-ustanowienie użytkowania lub służebności na rzecz zapisobiercy.

Jeżeli zastrzeżono warunek lub termin zapis windykacyjny uważa się za nieistniejący. Jeżeli bez nich zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny uważa się za nieważny (wówczas wywołuje skutki zapisu zwykłego, dokonanego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba że co innego wynika z testamentu lub z okoliczności).

Można zawrzeć w nim polecenie.

Polecenie to nałożenie na spadkobiercę lub zapisobiercę obowiązek określonego działania lub zaniechania. Polecenie nie rodzi zobowiązania, chodzi o zadośćuczynienie woli spadkodawcy/zapisodawcy.

Można powołać wykonawcę lub wykonawców testamentu.

Zadaniem wykonawcy jest realizacja treści testamentu, co najmniej do zarządzania majątkiem do momentu, w którym zostanie objęty przez spadkobierców. Wykonawcą może być jedynie osobą posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, obdarzona szczególnym zaufaniem przez spadkodawcę. Możliwe jest powołanie wykonawcy pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Gdy ktoś nie chce przyjąć obowiązku, powinien złożyć odpowiednie oświadczenie przed sądem.

Można dokonać wydziedziczenia.

Wydziedziczenie polega na pozbawieniu uprawnionego z ustawy, prawa do zachowku. Możliwe jest po spełnieniu określonych warunków, a mianowicie tylko wtedy gdy:

uprawniony do zachowku uporczywie zachowuje się niezgodnie z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy,

-dopuścił się względem spadkodawcy lub osób mu najbliższych umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności albo rażącej obrazy czci,

-uporczywie nie dopełnia obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy.

Pomimo wydziedziczenia, prawo do zachowku zachowują zstępni wydziedziczonego (jego dzieci, wnuki, etc.).

Przebaczenie uniemożliwia wydziedziczenie.

Można postanowić o ustanowieniu fundacji.

 

Dodaj komentarz